Het stuk werd ontwikkeld met een groep die er alles van weet: de jonge mantelzorgers zelf. Hun verhalen moeten op scholen gaan zorgen voor begrip en gesprekken over dit onderwerp.
Extra taken in huis, altijd rekening houden met de ander, zorgen voor een broertje of zusje. Voor jonge mantelzorgers is het dagelijkse realiteit. Maar begrip vanuit de omgeving ontbreekt vaak. En juist dat is ontzettend belangrijk volgens Stichting Evenmens.
“De voorstelling waar wij mee werkten is gestopt”, legt consulent Helma Boorsma uit. “Uiteindelijk kwam het idee om het zelf te gaan doen.” Om een echt goede show neer te kunnen zetten, werd de hulp van theatermaker Wout Hofstede ingeschakeld. Het idee was eerst om jonge mantelzorgers te interviewen en met die input een show te maken. Maar gaandeweg denken ze steeds meer mee over het stuk.
Jongeren delen hun verhaal
Na een eerste rondvraag is er veel enthousiasme. Elf jongeren in de leeftijd van 15 tot en met 25 jaar willen graag meedenken. Een jaar lang komen zij samen in bijeenkomsten waarin ze worden uitgedaagd om hun eigen verhaal te delen. Consulent Miranda Felix: “We probeerden natuurlijk een stuk te maken waarin iedereen zich zou herkennen. Iedere situatie is anders, daarom ging het vooral over emoties die erbij komen kijken als je jonge mantelzorger bent.”
Helma: “In het begin zag je ongemak als ze voor de groep iets moesten vertellen of als ze iets voor moesten spelen. Het is natuurlijk heel kwetsbaar om iets uit je privéleven te delen. Maar gaandeweg zagen we de jongeren groeien. We creëerden een bepaalde openheid met elkaar die er uiteindelijk voor zorgde dat iedereen voelde: het is oké om jezelf te zijn. Ook in je rol als jonge mantelzorger.”
Zelf het podium op
Helma en Miranda spelen zelf de rollen in de voorstelling. Want dat jongeren hun verhaal delen is één ding, echt het podium op willen ze liever niet. Toch zijn ze nog steeds heel betrokken. Miranda: “Na een jaar vol bijeenkomsten, merken we zelfs nu nog dat de jongeren achter ons staan. Tijdens de repetities zijn ze er gewoon nog bij. Dat komt denk ik doordat ze zich heel erg serieus genomen voelen. Dat is het meest waardevolle in het hele traject geweest.”
Voor theatermaker Wout was deze manier van werken wel even wennen. “Ik wilde recht doen aan het verhaal van de jongeren. Theater is normaal gesproken ook een beetje dramatisch. Maar hier zag ik al snel dat het nodig was om het echt mogelijk neer te zetten.”
“Dat ‘theatrale’ waar ik normaal wel van ben, moest er hier juist worden afgepoetst. Het moest vooral niet zieliger gemaakt worden, het moest de realiteit zijn. Dat zag je ook tijdens de repetities nog terug. Dan hoorden we: ‘het moet ongemakkelijker’. Het ging soms om de kleinste details. Juist door dat soort opmerkingen voel je dat ze echt heel betrokken zijn.”
Gezien voelen Het doel van de voorstelling Zie Mij?! is uiteindelijk dat jonge mantelzorgers zich gezien voelen. Niet alleen in het proces van maken, maar juist straks voor nieuwe ogen. Het stuk wordt namelijk gespeeld op scholen. Voor de jongeren die meewerkten is die missie in elk geval al geslaagd.
“Dat onbegrepen gevoel, dat komt heel duidelijk naar voren”, legt een van hen uit. Een ander zegt: “Het voelt echt als ons verhaal. Ik had nooit gedacht dat ik mee zou helpen aan een theaterstuk, daarom heb ik een heel trots gevoel als ik zie hoe het geworden is.”
