“Het was een roerige tijd”. Met deze woorden vat Anja ter Harmsel de afgelopen raadsperiode samen. “We zijn begonnen met een coalitie met in totaal 17 van de 25 raadsleden en je eindigt met geen coalitie en wisselende meerderheden. Dat maakt het ook heel moeilijk voor het college. Voor iedereen eigenlijk. Heeft veel extra tijd gekost. As je deze periode nieuw raadslid was, heb je het, denk ik, niet leuk gehad.”
Het is duidelijk dat ze in een volgende periode (als die er komt voor haar) het liefst terug gaat naar een coalitie met een coalitieprogramma als handleiding voor de raad en het college van burgemeester en wethouders.
‘Cultuurtraject’ heeft samenwerking verbeterd
Voor Ter Harmsel is het na de slechte start gelukkig een stuk beter gegaan. Net als andere fracties wijst ook zij op het ‘cultuutraject’. “We hebben als raad bij elkaar gezeten en gekeken wat er fout gaat en wat beter zou kunnen. In hoe we met elkaar omgaan en in hoe we het werk doen. Daar heeft iedereen heel open kunnen zijn en dat heeft geholpen. De samenwerking in de raad is daarna beter. Daar ben ik tevreden over.”
Lokaal Hellendoorn (na de verkiezingen met 13 zetels een absolute meerderheid) wil ‘anders’ gaan besturen. “Wat er veranderd is? Eerst hebben we naar ons zelf gekeken en naar buiten toe zie je dat we een burgerberaad gaan houden. Dat is wel een belangrijke verandering. Lokaal stond overigens niet alleen in dat het anders moest richting burger. Het eerder en beter betrekken van inwoners in de besluitvorming stond ook in ons programma: regie in eigen wijk.”
Werken met wisselende coalities is niet tegengevallen
Omdat er geen coalitie is, moet de raad werken met ‘wisselende coalities’. Telkens medestanders zoeken voor jouw ideeën. “Hoe dat bevallen is?” Stilte. “Het is niet tegengevallen. Het is te doen, maar voor het college is het lastig. Wat ontbreekt is dat je in penibele situaties je je wethouder uit de wind kan houden. Dat maakt het besturen minder spannend.”
Voordeel van een coalitie is dat de communicatie ook makkelijker verloopt. “Ik denk dat het nu af en toe te stroef gaat. Dat wethouders zoekend rondkijken van ‘hoe zit het?’ heeft ook te maken met communicatie. In een coalitie kun je makkelijk terugvallen op ‘jouw’ partij. Nu moet je zelf uitzoeken wat de raad zou willen.”
“Je moet actief informatie ophalen. Voordat je met een klus begint. Dan weet je ook in welke richting je moet werken. En als je dan ook nog eens echt ‘van buiten’ bent, vraagt dat een extra inspanning. Niks ten nadele overigens van de zittende mensen. Er zijn hele mooie dingen in gang gezet.”
Bij ‘inbreiding’ komen bouwplannen sneller van de grond
“We hebben best veel gedaan aan woningbouw. Er is in 2025 meer gebouwd als in de jaren daarvoor. Hellendoorn-Noord, de Grave. Alleen Nijverdal is achtergebleven, maar daar staat veel op stapel.” Ter Harmsel is voorstander van ‘inbreiding’: kleine hoeveelheden huizen op lege plekken in de dorpen. “Een hele nieuwe wijk bouwen is mooi en gaan we ook doen, maar dan zit je met stikstof en stroom. En als je tien huizen bouwt, kun je ze waarschijnlijk zo op het stroomnet aanhaken.”
Terug naar de afgelopen periode. “Waar ik echt trots op ben is de actie voor energiearmoede. We zijn daar als raad goed mee bezig geweest. De straat op en folders uitdelen. Mensen vertellen dat ze een bijdrage konden krijgen in de kosten voor het gas.”
“Als GroenLinks hebben we menstruatiearmoede aangepakt. Op bepaalde plekken kunnen vrouwen die dat niet kunnen betalen, gratis menstruatieproducten krijgen. En in het groenbeleidsplan staat nu onze wens ‘3-30-300’. Dat betekent dat als je uit het raam kijkt, moet je drie bomen kunnen zien, is 30% van je wijk groen en is er binnen 300 meter is een groen gebied.”
“Dat laatste hoeft van ons ook niet koste wat koste. Moet je in een bestaande oude wijk bijvoorbeeld huizen weghalen om meer groen te krijgen? Dan doe je toch niet in deze tijd. Wat mooi is gelukt is de verduurzaming in het ‘maatschappelijk vastgoed’; gemeentelijke gebouwen voor de inwoners.”
“Iets mislukt de afgelopen periode? Zo zit is daar niet in. Je maakt keuzes en dat is het. Als je rechtsaf gaat, weet je niet wat er gebeurt zou zijn als je de andere afslag had genomen. Ik denk liever in kansen.”
Terugkijkend: Jammer dat Marijkeschool wordt gesloopt
Terugkijkend op de genomen besluiten concludeert Ter Harmsel dat er geen besluiten genomen zijn die ‘niet goed’ waren. “Het zijn democratisch genomen besluiten. Als er een besluit is waarvan ik denk “jammer dat dat zo is genomen”, dan is dat het raadsbesluit tot sloop van de Marijkeschool in Nijverdal.”
“Dat vind ik echt jammer. Ik vind dat we meer moeten kijken naar ons erfgoed. Er is al veel afgebroken. We moeten zuinig zijn op wat er nog is.”
Het gesprek over de afgelopen periode vindt plaats twee dagen na de kamerverkiezingen. Het ligt voor de hand dat daarop wordt teruggekomen. Ter Harmsel signaleert een gebrek aan idealen, zoals mensen die ‘vroeger’ hadden en van huis meekregen. Idealen, waarden, normen die aansluiten bij een bepaalde partij. Een trend die steeds meer te zien is.
Of dat komt omdat de democratie ‘kapot’ is of ‘achterhaald’, weet ze niet. “Wat moet je dan? Sommige mensen vinden het houden van een burgerberaad een nieuwe manier van democratie, maar ik vind dat het een instrument is, dat je als raad kan inzetten. Ik hoop van een burgerberaad dat we anderen mensen kunnen mobiliseren dan de ‘vaste’ groep die reageert op enquêtes en dergelijke.”
Door social media voelen mensen zich bv onveilig, terwijl dat in het echt niet zo is
In de ogen van de GroenLinks-fractievoorzitter is het vandaag-de-dag als politicus moeilijk vier jaar vooruit te kijken. Omdat er heel veel gebeurt in de wereld, die steeds dichterbij komt door social media. Dat voedt ‘het gevoel’ van mensen. Bijvoorbeeld een gevoel van onveiligheid.
Dat komt ook in onze gemeente voor, terwijl er in de praktijk nauwelijks onveiligheid is. “Uit onderzoek blijkt dat ouders van jonge kinderen in onze gemeente verder van huis mogen spelen dan in andere gemeenten. Zo veilig voelt men zich hier.”
Pratende over hoe je omgaat met mensen die wat van je willen als raadslid, zegt Ter Harmsel lakoniek: ”Men kan mij van alles vragen en ik kan van alles willen, maar uiteindelijk moet je meer dan twaalf medestanders in de raad hebben om zaken te veranderen. Los daarvan heb ik mijn verkiezingsprogramma en idealen, die bepalen wat ik kan en wil.”
Raadsleden krijgen uiteraard veel mails en andere berichten vanuit de maatschappij. Daarbij gaat het ook vaak om klachten, zoals bomenkapperij. Die was actueel het afgelopen jaar met het kappen van de reusachtige eik aan de Rijssensestraat en de boom bij het Memorymuseum.
In het verlengde hiervan is ze blij met de oprichting van de ‘bomenridders’; een groep mensen die zich inzet voor behoud van waardevolle bomen. Ook noemt ze ook de Vennekearls waarvoor GroenLinks zich heeft ingespannen.
“Hopelijk komt er straks weer een coalitie”
“Ik ben wel eens bedreigd, ja. Ik weet van collega-raadsleden dat ze bedreigingen hebben gehad; ook aan huis. En niet alleen rond het AZC. Daar hebben we ons druk voor gemaakt.“
Pratend over deze laatste maanden van de raad en de komende verkiezingen is het duidelijk dat het spannende verkiezingen worden. Misschien nieuwe partijen en in ieder geval nieuwe mensen. Ook het effect van de kamerverkiezingen zal op een of andere manier een rol gaan spelen. “Ik hoop in ieder geval dat er een coalitie gevormd kan worden,” zegt ze.
Of je als kleine partij in de oppositie niet aan de bak komt als er een coalitie is, spreekt ze tegen. “Er is altijd ruimte voor een goed idee als je je constructief opstelt. Het is hier in Hellendoorn zeker niet zo dat in een coalitie alles dichtgespijkerd is. Uit deze periode neem ik mee dat je onderling saamhorigheid moet zoeken. Elkaar meer vertrouwen.“
