Door: Mathijs Reimink
Neem de verplichte rijstrook-assistentie. Het idee klinkt prachtig: de auto helpt je in je baan te blijven. Maar in de praktijk voelt het alsof je rijdt met een overbezorgde bijrijder die in paniek aan het stuur trekt zodra je ook maar een paar centimeter richting de streep beweegt. Even een obstakel ontwijken? Een fietser die slingerend opduikt? Een vrachtwagen met uitzonderlijk vervoer die je graag wat extra ruimte geeft? Vergeet het maar. De auto vindt dat jij in het midden van je rijstrook hoort en zal je desnoods terugduwen. Met piepjes. Veel piepjes. Want niets zegt “veiligheid” zoals afgeleid worden door je eigen dashboardsirene.
En dan hebben we de Intelligente Snelheidsassistent: intelligent in dezelfde zin waarin een navigatiesysteem zegt dat je linksaf moet een weiland in. Het herkent het bord niet als je binnen de bebouwde kom rijdt, ziet borden van parallelwegen alsof het visioenen zijn, en vindt dat je plots 60 moet rijden op een 80-weg, of 30 in een 50-zone. Resultaat? Ding. Ding. DÍNG. Elk fout herkend bord is een nieuwe waarschuwing, alsof de auto boos is dat jij weigert mee te doen aan zijn alternatieve verkeersrealiteit. En dan durft de auto ook nog te suggereren dat je een koffiepauze nodig hebt!
En ja hoor, ook achteruitrijhulpsystemen zijn verplicht. Niet omdat jij ze nodig hebt, maar omdat iemand in Brussel heeft bedacht dat iedereen dit wil. Parkeer jij al twintig jaar zonder moeite tussen twee paaltjes door? Gefeliciteerd: je mag nu betalen voor een camera die jou niet helpt, maar wél stuk kan gaan. Je wordt simpelweg op kosten gejaagd omdat anders je auto niet meer nieuw op de markt mag komen. Het is alsof je verplicht een gehoorapparaat moet kopen terwijl je prima hoort, “voor je eigen veiligheid”.
Begrijp me niet verkeerd: veiligheid is belangrijk. Maar de ironie is dat veel van deze systemen juist onveilig kunnen worden wanneer ze ingrijpen op het verkeerde moment. Technologie werkt zolang de omgeving voorspelbaar is en laat dat nu net het kenmerk níét zijn van de weg. Het verkeer is geen laboratorium. Het is een levende chaos van menselijke inschattingen, onverwachte situaties, nuances die geen algoritme snapt en geen camera herkent.
En toch moeten wij onze auto’s volstoppen met systemen die piepen, corrigeren, remmen, waarschuwen en opdringen. Auto’s die beter denken te weten wat wij moeten doen, terwijl ze de helft van de tijd niet eens weten waar ze naar kijken.
Misschien is dat uiteindelijk het echte gevaar: we worden langzaam bijrijders in onze eigen auto’s. Niet omdat we dat willen, maar omdat iemand anders heeft besloten dat dat veiliger is. Maar veiligheid is geen kwestie van verplicht piepen, het is een kwestie van kunnen vertrouwen op je eigen inzicht achter het stuur.
Laat die keuze dan in elk geval nog een beetje bij de bestuurder zelf liggen. Want als de auto straks écht alles overneemt, dan is de enige vraag die overblijft: wie rijdt er eigenlijk nog: jij, of Brussel?
