Camp Nijverdal is voor de familie Staman een soort oorlogsoperatie in vredestijd (2)

Een daarvan is bijvoorbeeld een diorama met daarin het Women’s Land Army, dat waren in de Tweede Wereldoorlog Engelse vrouwen die een belangrijk deel van de voedselproductie verzorgden.  De meeste mannen waren betrokken bij de oorlog en er waren weinig over om op het land of in de fabriek te werken. Men richtte het ‘Home Front’. Vrouwen die werkten in mannenbanen.

Women’s Land Army en een Canadian Field Kitchen

“Wij gaan een scene bouwen met daarin het Women’s Land Army. Vrouwen die een tractor in de handen gedrukt kregen met de opdracht het land te gaan bebouwen.” Dat diorama is maar een van de vele dingen die op camp Nijverdal zijn te zien en mee te maken.

Er komt bijvoorbeeld ook een Canadian Field Kitchen, waar jongelui gaan koken zoals toen. Op houtvuren en met recepten uit die tijd. “Nee, geen tulpenbollen”, lacht Marianne. “Maar,” zo voegt ze eraan toe, “er worden ook tulpenbollen gekookt om kinderen te laten proeven hoe dat smaakte. Dat is bij het educatieve deel van het programma.”

Dat programma tijdens de herdenking/viering van 80 jaar vrijheid is groot en veel-omvattend. Een heel groot deel speelt zich straks af op het terrein van de zandkuil aan de Bonteweg. Het geallieerde kamp komt bij de entree. Aan het eind van het terrein verrijst een grote feesttent, die ook beschikbaar komt voor andere doeleinden, zoals een korenfestival.

Lijnen doortrekken naar het heden door dialoogtafels en schoolprojecten

Lang niet alles nostalgie wat de klok slaat. Nadrukkelijk wordt de lijn doorgetrokken naar het nu. Scholen doen projecten voor de leerlingen. Zowel in het basisonderwijs als op Reggesteyn. Op het terrein komen dialoogtafels waarbij mensen onder deskundige leiding praten over de vraag Wat betekent vrijheid voor jou?

Joop jr. en moeder Marianne zijn het er over eens. Vrijheid is dat je kunt doen wat je wil en wat je leuk vindt. “Wij hebben een heel mooi leven. Het is bijzonder dat dat kan”, zegt Marianne. “Als je kijkt naar al die mensen die uit oorlogsgebieden komen en wat die hebben meegemaakt, dan voel je pas wat vrijheid is.”

Ook vanuit die achtergrond is het hele gezin bezig het programma in te vullen. Mensen die meedoen aan camp Nijverdal komen veelal op uitnodiging van de Stamannen. “Wij hebben nadrukkelijk gezocht naar Engels/Canadese zaken. Geen Amerikaanse, want die zijn hier niet geweest. Het moet allemaal zo natuurgetrouw zijn.”

Als er geld overblijft is het voor memory; komen we tekort, leggen we bij uit eigen zak

Dat de organisatie van zo’n kamp geld kost, is duidelijk. De familie krijgt subsidie van het overkoepelend organisatiecomité en regelde zelf subsidies via het Memory-museum. Daarnaast werd het bedrijventerrein afgestruind om sponsor-bijdragen. Zo wordt het kamp en het programma betaald. “We hebben de deal met Memory dat als er geld overblijft, dat voor hen is en als er geld bij moet, dat voor de familie Staman is. Mooie deal toch?”

Ze zijn zakenmens genoeg om er financieel niet bij in te schieten. Maar daar gaat het niet om. Hun drijfveer is dat het een eer is een dergelijk evenement te organiseren ter ere van onze bevrijders. “Daar moet je jaarlijks bij stil staan. Wat die mensen hebben meegemaakt voor óns.”

Dat was ook de insteek toen het Memorymuseum van de grond is gekomen. “Memory ging en gaat veel verder dan alleen het tentoonstellen van voertuigen. Het gaat om het uiting geven aan normen, waarden en respect. Het leggen van de link tussen Tweede Wereldoorlog en vandaag. Het educatieve aspect van het museum is het belangrijkste.”

Huisje van oma Staman speelt hoofdrol in Kinderen van de Koele

Zoals gezegd: er komt een groot programma op het terrein aan de Bonteweg (foto hieronder: zoals het vroeger was). Achterin de zandkuil bijvoorbeeld, staat een oud huisje waar de moeder van Joop Staman woonde. In de oorlog zat daar de Amsterdamse verzetsheld Jaap Musch en een aantal onderduikers.

Hij werd in Nijverdal gearresteerd en afgevoerd naar kamp Erika in Ommen. Daar is hij omgekomen. Van die gebeurtenis komt een documentairefilm die tijdens kamp Nijverdal wordt vertoond onder de naam Kinderen van de Koele.

Marianne Staman pakt de papieren erbij (“het is zoveel”) en vertelt over de jeugdprogramma’s, de ouderwetse stormbaan, ouderwets kinderspeelgoed, optredens van de Appeltjes van Oranje; een gelegenheidskoor met liedjes uit WOII. Over de liberty-bingo’s in de Hoge Es en de Parallel. De vossenjacht langs herinneringen aan de oorlog. In andere artikelen komen al die zaken nog uitgebreid aan de orde. Op de website van Visit Hellendoorn zijn alle activiteiten terug te vinden.

Bevrijdingstoer op 3 mei met oude voertuigen moet hoogtepunt worden

Hoogtepunt van de feesten zal ongetwijfeld de bevrijdingstour zijn, waarbij men op zaterdag 3 mei de hele dag met oorlogsvoertuigen een rondtocht maakt door Nijverdal, Hellendoorn en wijde omgeving. Met onderweg onder meer het leggen van kransen bij verschillende monumenten.

Een tocht die eindigt in Nijverdal met een apotheose waaraan piperbands en vliegtuigen meedoen. Met een parade in het centrum en uiteindelijk de afsluiting met een gezamenlijk diner in de field kitchen en een daverende liberty-party. Daarna is de herdenking misschien afgelopen, maar voor de Stamman geldt: Lest we forget.

Dit is deel twee in een tweeluik over Camp Nijverdal. Lees ook deel 1.