Fractievoorzitter Peter de Noord van de Partij van de Arbeid is pas één jaar raadslid. Was voor het vertrek van Mark Paalman ‘burgerraadslid’. Dat hij na pas een jaar ‘verantwoording’ moet afleggen is geen reden om medelijden met hem te hebben. Vanaf het einde van de vorige eeuw was hij acht jaar raadslid en vervolgens tot 2006 acht jaar wethouder van onze gemeente. Ervaring genoeg om het klappen van de zweep te kennen.
“Hoe ik in z’n algemeenheid terugkijk op de afgelopen vier jaren in de raad? Ik ben pas een jaar raadslid, he, vergeet dat niet. Natuurlijk was ik de periode daarvoor burgerraadslid, maar dan heb je toch meer afstand. Je krijgt alles wel mee, maar niet zo direct; ik was er minder onderdeel van.”
Een hoop gedoe en slechte verhoudingen
Hij doelt op het begin van deze raadsperiode, toen Lokaal Hellendoorn uit elkaar viel in twee fracties en het college deels opstapte. “Er is een hoop gedoe geweest met slechte verhoudingen. Het was echt vervelend. Ik merk dat het nog steeds af en toe de kop opsteekt. Ikzelf heb er niks mee. Heb het niet meegemaakt, maar die scheuring heeft wel veel emoties opgeroepen.”
De ontwikkelingen in de raad in het begin van deze periode, leidden ertoe dat in het college drie partijloze wethouders zaten. Voor De Noord is het moeilijk aan te geven hoe dat heeft uitgepakt. “Aan de ene kant wel mooi, want je moet telkens meerderheden zoeken, want er is geen coalitie waardoor besluiten vaak van tevoren al vastliggen.”
Aan de andere kant signaleert hij onzekerheid. Bij de raad, maar ook bij het college. Bij de raad die via moties en amendementen het college moet bijsturen. Voor de wethouders die vaak vragend naar de raad kijken van “hoe willen jullie het hebben en doen wij het wel goed?” Of hij voor de nieuwe periode opnieuw zou kiezen voor partijloze wethouders, weet hij nog niet.
Te veel vragen op detailniveau
Het gevolg van de partijloze wethouders was dat er ook geen overleg vooraf plaatsvindt met de partijen die de wethouders leverden. Dat leidde weer tot veel vragen, amendementen (voorstel tot wijziging) en moties (een verzoek aan het college of de raad). Vragen vooral op detailniveau, die in de ogen van De Noord niet echt thuishoren in de raad.
Maar goed, de andere kant van de medaille is dat er geen sprake kan zijn van ‘achterkamertjespolitiek’ of vooraf al dichtgetimmerde besluiten. Wat nou goed is of niet weet hij nog niet: “Ik denk er nog over na. Vast staat wel dat ik denk dat het college meer houvast nodig heeft. Nu zwemmen ze af en toe een beetje.”
“Als ik dan kijk naar de begroting voor volgend jaar. een zogenaamd beleidsarme begroting, vanwege de op handen zijnde verkiezingen. Dan denk ik: Kom op jongens, er moet een hoop gebeuren. De samenleving wacht daarop.”
“We hebben zoveel geld overgehouden”
“De ‘winstwaarschuwing’ voor 2027 en 2028? Sorry hoor, we kregen ook winstwaarschuwingen voor 2026 en daar is niks van terecht gekomen. Daar komt nog bij dat we de laatste jaren lang niet gehaald hebben wat we zouden doen. We hebben zoveel geld overgehouden. Elk jaar weer. Dat staat nu allemaal op de bank. Er is dus genoeg te besteden.”
“Ik denk niet dat er geld over is gebleven omdat de raad in het begin niet goed functioneerde. De begrotingen zijn niet realistisch; het oog is groter dan de maag. We houden telkens veel geld over. Kijk, als je een klein beetje niet haalt, zeg ik OK. Maar als je heel veel niet haalt, dan doe je toch iets niet goed? Dat schept geen vertrouwen. Er zijn teveel ambities. In de praktijk gebeurt er niet zoveel.”
HierinHellendoorn heeft een analyse gemaakt van de bereikte resultaten van de politieke partijen in de afgelopen vier jaren. Hun verkiezingsprogramma’s doorgenomen. Daar de concrete beloften uitgehaald en daarna gekeken hoeveel er daarvan zij gehaald. Na Lokaal Hellendoorn heeft de PvdA de meeste concrete punten binnen gehaald.
“Blij met wat we hebben gehaald”
De Noord: “En dat met maar één zetel. Wij moeten altijd heel veel medestanders vinden om iets voor elkaar te krijgen. Dan ben ik wel blij met dat resultaat”. Hoewel hij ook aantekent dat een gemiddelde van 20% gehaald van alle voorstellen uit alle programma’s niet echt veel is. Dat onderstreept wel weer zijn uitspraak over ‘het oog is groter dan de maag’.
Ondanks alles is hij snel in z’n antwoord op de vraag of er een succes is behaald waarvan je zegt “ja, daar ben ik blij mee”. “Op het sociale vlak hebben we best wel wat bereikt. Dat komt ook omdat onze raad daarvoor open staat. Voorbeelden zijn het verhogen van het bedrag in de ‘meedoenregeling’ van € 150,- naar € 250,-. En een paar jaar geleden onze strijd met het college voor mensen in de bijstand die wat bijverdienden. Die mogen nu iets houden. Maar 15%, maar het is in ieder geval iets.”
“Aan de groene kant hadden we graag wat meer succes gehad”
“Op dat terrein hebben we concrete dingen bereikt en daar ben ik blij mee.” Moeilijker ligt het waar het de ‘groene kant betreft. Dan is de raad niet zo welwillend als de ideeën van de PvdA op tafel komen. “Kijk naar al die discussies rond zonneparken en windmolens. Dan is de raad heel terughoudend. Maar ook wat betreft het groenbeleid wilden wij veel meer. Daar stonden we echt alleen in. “
Een mooi punt dat is bereikt, noemt De Noord het voorstel voor het houden van een burgerberaad, dat hij samen met Thea ten Have (“daar heeft zij veel aan gedaan”) en Jeroen Piksen schreef. “Wij vinden dat voorstel heel belangrijk”.
Splitsing van woningen komt steeds meer op de agenda
Tenslotte noemt hij nog het ‘op de agenda zetten’ van het splitsen van woningen. “Het college wilde daar geen tijd aan besteden omdat ze dat te weinig woningen oplevert, in hun ogen. Maar, gesteund door een raadsmeerderheid, komt het toch steeds meer op de agenda te staan.“
“Ook bij Reggenwoon is het nu een thema. Ook daar maken we dus vorderingen; ook al leidt het tot nu toe nog niet tot concrete resultaten. Maar we blijven ermee bezig en dan komen die resultaten ook verwacht ik.”
Windmolens: gemeente had zich niet buitenspel moeten laten zetten
Tegenover succes staan ook ‘missers’. Een voorbeeld van een misser in en door de raad noemt de PvdA-fractievoorzitter de besluitvorming over de windmolens. “Daarbij heeft de gemeente zich compleet buitenspel gezet door te roepen dat we niet meedoen. Daar hebben we ook het belang van de burgers in het buitengebied laten liggen. Ik vind dat het daarin echt mis is gegaan. We hebben onze positie verspeeld.”
Ook de discussies over de komst van een AZC “zijn niet echt fantastisch geweest. We gaven het college de opdracht een AZC te realiseren. Gaven daarbij de kaders aan waarbinnen dat moest gebeuren. Toen het college dat deed en met een concreet voorstel kwam, trok de raad zich terug. Dat vind ik slecht bestuur.”
Als hij terug kijkt en de vraag beantwoordt wat hij vanuit deze periode meeneemt naar de volgende, komt hij terug op de vorming van een college van burgemeester en wethouders. “Het blijft een dilemma. En we hebben natuurlijk ook Lokaal Hellendoorn, die op een hele andere manier politiek bedrijft dan de anderen.”
“Als je zaken kunt uitleggen hoef je het niet alle burgers naar de zin te maken”
Er is een tendens in de politiek om het alle mensen naar de zin te maken. “Dat kan natuurlijk niet. En dat hoeft ook niet. Als je maar uitlegt waarom je iemands zin niet kan of wil doen. De lokalen weten echt goed wat er leeft in de samenleving. Daar zijn ze echt goed in, maar het lukt hen niet dat te vertalen naar beleid, want dan krijg je mensen die het er niet mee eens zijn. en dan gebeurt er niets.”
“Ik geloof niet dat mensen iets niet accepteren. Als je het goed uitlegt, zullen ze misschien zeggen dat ze het er niet mee eens zijn, maar dat snappen ze best. Heb je moeite met een goede uitleg te geven, dan krijg je problemen. Ik snap heel veel persoonlijke zaken van de mensen wel, maar als raad maak je uiteindelijk een afweging voor de hele samenleving.”
Een raadsvergadering is niet de plek om moeilijke begrippen uit te leggen aan burgers
De raad is ervoor om de gemeente te besturen. De PvdA-fractievoorzitter snapt dat de vergaderingen voor de inwoners niet altijd lekker te volgen zijn. Moeilijke onderwerpen, vaktaal.
Niet iedereen weet wat een ‘motie vreemd’ is en je mag van de burgemeester niet verwachten dat hij de kijkers elke keer uitlegt wat dat betekent. “We zijn in de vergadering van de gemeenteraad natuurlijk ook bezig om te besturen. Dat is niet de plek om de burgers uit te leggen wat we aan het doen zijn.”
De afgelopen periode zijn er momenten geweest dat het bestuurlijk spannend werd. Bijvoorbeeld rond de bouw van een AZC. De burgemeester maakte in de raad melding van bedreigingen aan zijn adres en aan dat van raadsleden.
“Ik ben niet bedreigd. Nee, daar kan ik niet over meepraten. Wel weet ik dat bedreigen niet iets nieuws is. dat gebeurde vroeger ook. Toen ik nog wethouder was, gebeurde dat wel eens. Ik denk dat het nu erger lijkt en is doordat de (sociale) media er bovenop zitten.’
