Het is een eindje rijden van Nijverdal naar Daarlerveen. Bijna twintig minuten als je je aan de snelheid houdt. “Of Daarlerveen in de bestuurspraktijk ook zo ver weg is? Ja, misschien wel.” CDA-fractievoorzitter Janneke Vorderman moet er even over nadenken, maar noemt dan als voorbeeld de nieuwe school die in haar woonplaats gebouwd gaat worden.
“Ik heb er zoveel druk op moeten zetten eer de gemeente in actie kwam. Eer men onderzoek ging doen en inderdaad bleek dat De Veenbrug nodig aan vervanging toe was. “Ik kon soms aan de kleren van mijn kinderen ruiken dat ze van school kwamen. Zo’n rare, muffe schimmellucht.” Trots is ze binnenkort begonnen kan worden met de nieuwbouw.
“Wij zijn constructief aan de slag gegaan”
Terugkijkend op vier jaar gemeenteraad zegt ze: “Er is heel veel gebeurd. Lokaal Hellendoorn werd met overmacht de winnaar. Voor de coalitie daarna zijn wij niet gevraagd. Wij zijn toch constructief aan de slag gegaan. Toen kwam de breuk in Lokaal Hellendoorn en daar is het ‘gedoe’ mee begonnen.”
Na de afscheiding is nieuw college geprobeerd, met CDA. “Maar wij hadden niet het idee dat wij met een wethouder het verschil konden maken. Daarom hebben we als fractie in meerderheid nee gezegd”. Dat laatste was volkomen tegen de verwachting in van de fractievoorzitter. Die besloot daarop te vertrekken. Janneke Vorderman was zijn opvolger in deze functie.
Daarna volgde een periode waarin twee wethouders opstapten. Er kwamen twee wethouders van buiten. “Het was voor niemand leuk. Ik denk dat iedereen uiteindelijk anders had kunnen doen, maar het is niet anders.”
“Wat overbleef was een college dat zoekende was”
“Wat overbleef was een college dat zoekende was. Je had geen coalitie. Nu ging het om wisselende meerderheden; geen vaste partijen waarmee je samenwerkt. Als je een idee had, moest je anderen gaan zoeken om een meerderheid te krijgen om dat idee te kunnen uitvoeren.”
Na de slechte start kreeg samenwerking moeizaam een gezicht, “hoewel er bij een aantal partijen onderhuids nog steeds spanningen zijn.” Het CDA heeft in het tweede deel van de vier jaar behoorlijk veel samen gedaan met Lokaal Hellendoorn. Niet met opzet overigens: “We doen ook zaken met andere partijen.”
“Dat werken met verschillende coalities is op zich wel leuk, maar het is elke keer weer nieuwe partners zoeken. Dat kost veel werk en tijd. Dat vertraagt dingen ook. De slagkracht van de raad is behoorlijk negatief beïnvloed door het gedoe aan het begin en het vervolg daarop. In de volgende periode graag weer een coalitie.”
Een stabiel bestuur durft keuzes te maken
“Een stabiele coalitie die keuzes durft te maken. Niet alle keuzes zijn leuk, maar we moeten denken in het algemene belang en niet het individuele. En vooruit met de geit! Durven en ergens voor staan. Met een coalitie is het voor een wethouder ook makkelijker om ergens voor te gaan staan.”
Voor Vorderman betekent een coalitie niet dat zaken in de achterkamertjes voorbesproken of zelfs geregeld worden. Zeker niet. “Het is goed om te weten waar vraag- en discussiepunten liggen. Ook bij andere partijen, dan weet je waar fricties liggen en kun je ook makkelijker proberen om elkaar te vinden. De mooiste besluiten zijn unanieme besluiten.”
“Als je weet waar bij een andere partij het pijnpunt ligt, kun je ook proberen daaraan tegemoet te komen.” In vorige raadsperiode ging de samenwerking met Lokaal Hellendoorn slecht, maar nu ging het een heel stuk beter. Dat komt ook doordat we toen bij elkaar gezeten hebben om onze cultuur te bespreken.”
“Meters maken met die bouw van 1000 huizen”
De gemeente heeft de afgelopen jaren heel veel plannen gemaakt, maar in uitvoering is er nog niet veel. Vooral waar het gaat om woningbouw. “We moeten proberen onze routekaart voor 1000 woningen zo snel mogelijk te realiseren; meters maken.”
Dat zal nog best wel voeten in de aarde hebben. Er moeten nog allerlei procedures gevolgd worden. procedures waarbij (telkens) bezwaar gemaakt kan worden. Wat dat betreft hoopt Vorderman dat er landelijk nieuwe regels komen.
Een hele andere vraag: Hoe vaak kijken jullie in je verkiezingsprogramma van vier jaar geleden? “Sowieso kijken we als we twee jaar op weg zijn hoe het gaat. Ikzelf kijk regelmatiger of we op koers zijn. Veel onderwerpen raken wel ergens het programma en dan kijk ik of we gedaan hebben wat we hebben beloofd.”
“Ik kijk tevreden terug op de afgelopen periode”
De fractievoorzitter is -terug kijkend- best wel tevreden over de successen van haar partij. Het meest blij is ze dat er een concreet plan ligt voor 1000 woningen. “Dat stond ook in ons verkiezingsprogramma. Natuurlijk; ze staan er nog niet. Ik had gehoopt dat we verder zouden zijn, maar de plannen zijn concreet.”
Op de vraag welk door de raad aangenomen voorstel ze graag zou terugnemen, is ze snel met antwoorden: “de Marijkeschool”. Daarbij doelt ze op het besluit de school te slopen en nieuw te bouwen.
“Dat we in eerste instantie hebben ingestemd komt omdat we akkoord zijn gegaan met het huisvestingsplan voor scholen. Daarbij hebben we ons niet gerealiseerd dat die plannen daarna niet meer apart per school in de raad komen. Dat wordt hopelijk hersteld. Dan komt voortaan elk bouwplan voor een school weer in de raad.”
Windmolens: bijna niemand wil ze toch?
Een actueel onderwerp in deze raadsperiode: windmolens. Vorderman: “Niemand wil ze; althans heel veel mensen willen niet. De provincie gaat er nu over. Wij hebben gezegd dat -als ze er komen- de molens 100% lokaal eigendom moeten zijn. Een dorp heeft recht op een deel van de opbrengt. Dan heb je nog iets.”
“Wij mochten plekken aanwijzen. Uiteindelijk waren er maar twee: Daarle en Daarlerveen. Wat heb je dan te kiezen? En in Daarlerveen speelt nog de angst wat het maken van grote, diepe funderingen tot gevolg heeft voor de omgeving.”
De afgelopen jaren heeft de gemeente veel plannen gehad en daarvoor geld opgenomen in de begroting. Een beetje te enthousiast, want elke jaar bleek dat er geld over was van plannen die niet doorgingen. Onder meer daardoor heeft de gemeente een reserve van vele miljoenen.
“Er zijn veel plannen en in de begroting is geen geld”
Toch trekt de begroting voor het komend jaar en de jaren erna een treurig gezicht. Alsof al het geld op is en de inkomsten alleen maar minder worden. Daar heeft Vorderman wel moeite mee. “Nu zie je dat er plannen zijn die klaar zijn, maar waarvoor geen geld is om die plannen uit te voeren.”
“Als je met een dorp of buurt een plan maakt, moet er ook geld zijn voor de uitvoering. Anders gaat het vertrouwen in de overheid toch helemaal weg? Niet alleen dorpsplannen. Kijk naar het multifunctioneel gebouw in Daarle. Daar zijn ze al acht jaar mee bezig en nog stond er geen geld in de begroting.”
“De gebiedsaanpak Daarlerveen is klaar, maar er bijna geen geld voor uitvoering. En dat is juist belangrijk voor de gemeenschapszin. Dat moet je als gemeente juist ondersteunen.”
“De Jan Barbier is zo belangrijk voor de buurtschap; net zoals Uit de Kunst”
Dat laatste vindt Vorderman ook als het gaat om belangrijke voorzieningen. Ze vindt het in dat verband heel jammer dat de Jan Barbierschool dicht is gegaan. “Jammer dat we niet op een of andere manier hebben kunnen zorgen dat die open bleef. Die was zo belangrijk voor de buurtschap. Een school is vele meer dan een school en dat is nu weg.”
Vorderman is voorzichtig als haar wordt gevraagd of de aandacht van de gemeente voor het buitengebied niet te klein is. Dat er teveel gedacht wordt vanuit het ‘kleinstedelijke’ Nijverdal. “Nou ja, als ik er in de raad op moet wijzen dat Daarlerveen met twee keer een ‘r‘ (in plaats van Daarleveen); dan zegt dat wel iets.”
Wat ze bedoelt is dat van een ‘groter denken’ vergeten wordt hoe belangrijk een kleine voorziening kan zijn. Ze noemde al de Jan Barbierschool. “Kijk ook eens naar Huize De Kunst. Klein, maar verschrikkelijk belangrijk voor het hele dorp. Daar moet je als gemeente aandacht voor hebben. Ik snap wel dat de wethouders zegt: daar ga ik niet over. Dat klopt, maar het gaat over leefbaarheid.”
“Calimero-effect is er, maar niet helemaal terecht”
“Het is niet zo dat alles naar Nijverdal gaat en we hier niks krijgen. Dat Calimero-effect (“zij zijn groot en ik is klein en dat is niet eerlijk”) speelt misschien wel, maar dat is niet helemaal terecht. Wij krijgen hier ook wel wat.”
“Of ik wel eens bedreigd ben? Nou ja. In de tijd van het azc kreeg wel veel mails die niet in de haak waren. Een andere keer stond hier iemand op het erf met een bedreiging. Daar heb ik mee gepraat en zaken uitgelegd. Daar werd hij wel rustiger van. Als je zelf rustig blijft en dingen uitlegt, begrijpen de meeste mensen het best.”
“Maar er zijn ook ‘kleinere’ dingen, zoals tijdens raadsvergaderingen. Het publiek zit dichtbij en soms zegt iemand wel eens expres te hard -zodat ik het horen moest- wat hij/zij ervan vindt. Dat komt wel eens intimiderend over. Dat komt ook omdat het publiek niet apart zit, maar rondom achter de raadsleden.”
“Wat ik vanuit deze periode meeneem naar de komende? Ik wil straks een coalitie die slagvaardig is. Aan andere kant hebben we met wisselende meerderheden ook resultaten bereikt. We hebben nu met alle partijen banden opgebouwd. Ook in de samenwerking en ik hoop dat dat blijft.
“Ik hoop dat we dat meenemen naar de nieuwe periode. Dat is waardevol. Elke partij die doet ertoe; iedereen moet kunnen meebesturen. Met elkaar optrekken lukt niet altijd, maar samenwerking zou wel ieders uitgangspunt moeten zijn.”
