(fotografie: Mike Rikken)
Welke positie neemt het college in? Hoe omzeilt zij alle klippen? Wat mogen we de komende maanden tot aan de gemeenteraadsverkiezingen nog verwachten van het college van burgemeester en wetyhouders? HierinHellendoorn ging in gesprek met Annemarie Dubbink, wethouder voor duurzaamheid én leefbaarheid van de kernen.
De provincie heeft de regie genomen voor de realisatie van windturbines in Overijssel. Zo werkt zij mee aan de plannen voor een Energiepark Daarle, met vijf tot zeven windturbines tot 280 meter hoog. Deze zouden op het grondgebied van Hellendoorn en Wierden moeten verrijzen. Daarnaast ligt er een voorstel Windpark De Boldijk voor drie turbines tussen Daarle en Daarlerveen, langs het riviertje de Stouwe.
Is er een rol voor de gemeente voor het scheppen van draagvlak of zorg te dragen dat alle ‘geluiden’ uit de samenleving gehoord worden?
‘Uiteraard hebben wij onze oren wel open en kunnen we altijd een luisterend oor bieden. Maar gezien bevoegdheden, ligt primaire rol bij initiatiefnemers en provincie’, opent de wethouder. De provincie is bevoegd gezag, zo wordt onderstreept, en zij bepalen de zoekgebieden waar de projecten windturbines gerealiseerd moeten worden.”
“Voor het college is er geen uitgesproken rol om draagvlak te creëren, aandacht te geven aan groepen die over het hoofd gezien worden of de bezorgdheid weg te nemen. Er wordt deelgenomen aan een ‘projectgroep’ en volgen de ontwikkeling op de voet rondom de Milieu Effect Rapportage waarvoor een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) wordt opgesteld.”
“Ook zijn er met regelmaat contacten met de tegenstanders en de actiegroep Tegenwind. De gemeente gaat niet deel nemen aan een Omgevingsraad die in het leven is geroepen door de initiatiefnemers. Er zijn contacten met de buurgemeenten maar vooral in het kader van de gezamenlijke RES en de Energiestrategie en daarin genoemde gedeelde opgaven.”
Zou de gemeente alsnog in willen stappen als de business case voor windturbines niet sluitend is?
“Cofinanciering door de gemeente voor een windturbines is een afgesloten weg. De mogelijke cofinancieringsvraag speelt alleen bij de Energiepark Daarle. Windpark De Boldijk streeft naar 100% eigendom zonder externe financiering. Het windbeleid gemeente Hellendoorn stelt dat 100% lokaal eigenaarschap een voorwaarde is voor medewerking.”
“Daardoor is een eerder voorstel voor garantstelling is afgewezen door de gemeenteraad. Bovendien heeft de raad in april 2024 met een motie duidelijk gemaakt dat zij geen medewerking willen verlenen aan de plaatsing van windturbines op het grondgebied van de gemeente.”
Wat mogen we tot aan de gemeenteraadsverkiezingen verwachten van het college?
“De opgaven tot aan de verkiezingen zitten niet zozeer bij de voorstellen voor windturbines. Deze moeten hun eigen koers volgen met de regie van de provincie. De aandacht van het college zal zich op het verduurzamen van het eigen vastgoed, zoals het gemeentehuis.
“Ook het zwembad Het Ravijn heeft prioriteit. De subsidie van het rijk (Dumavu) zal ingevuld gaan worden met maatregelen. Het Ravijn zal niet langer met hout gestookt worden en gasvrij zijn door de aanleg van zonnepanelen en andere energiebesparende maatregelen. Vanwege de netcongestie heeft het Rijk ingestemd om in de wintermaanden gas nog te mogen gebruiken wanneer de energieopwekking onvoldoende is.”
Ziet het college een rol om de lacunes in onderzoek te dichten om zo mogelijke gezondheidsrisico’s voor de omwonenden uit te sluiten?
Veel partijen (Nederlandse Vereniging van Omwonenden tegen Windturbines, artsen georganiseerd in WindWiki en actiegroepen zoals de Stichting Tegenwind) wijzen op de lacunes in de adviesrol en wetenschappelijke kennis die wordt aangedragen door bijv. RIVM. Dit betreft in ieder geval de gezondheidsrisico’s. Meer en onafhankelijk onderzoek is het pleidooi.
Annemarie Dubbink onderkent dat inwoners zich zorgen maken over de gezondheidsrisico’s van windturbines. Voor de gemeente is het RIVM leidend en gaat ervan uit dat de provincie toeziet op de grondigheid van de adviezen. Er is geen aanleiding om zelf aanvullend onderzoek te laten doen binnen de gemeente of de provincie daartoe aan te zetten.
De Energiestrategie Twente zoekt voor de regio naar een haalbare energiemix. Hoe staat u als gemeente Hellendoorn in de onderzoeken naar alternatieven voor duurzame energiebronnen?
De wethouder benadrukt dat de samenwerking in Twente sinds de Regionale Energiestrategie van 2020 (RES 1.0) vooral op basis is van vrijwilligheid. “We hebben een intentieverklaring getekend om samen te werken en je hierbij te organiseren met gemeenten rondom gemeenschappelijke thema’s, bijvoorbeeld mestvergisting, zonnepanelen en energieopslag.”
“Zo spannen gemeenten zich in om te voldoen aan de ambities en afspraken van het bod van RES 1.0. Deze samenwerking heet ook wel een ‘coalition of the willing’. De opvolger van de RES 1.0, de Energiestrategie Twente, zet deze intentie voort met een uitwerking in veertien actielijnen die onlangs zijn samengebracht in zes thema’s waarvoor nu ambtelijke coördinatoren worden aangetrokken. Een groot verschil met RES 1.0 is echter dat wind en zon nu geen thema’s zijn nu dat de provincie de regie heeft genomen.”
“De gemeente Hellendoorn zal zich inzetten voor mestvergisting waarvoor concrete initiatieven bestaan in Daarle en Marle. Daarmee komt ‘groen (bio-)gas’ voor op de Hellendoorns lijst van inspanningen. Ook het warmteprogramma krijgt die aandacht. De ruimtelijke inpassing van deze en andere maatregelen krijgen gestalte in de omgevingsvisie die nu opgesteld wordt en – uiterlijk – in 2027 klaar moet zijn.”
Horen daar ook SMRs bij (kleine modulaire kernreactoren)?
‘Wat SMRs betreft heeft de provincie de regie’, antwoordt de wethouder. Vanuit onderzoek wordt ook verkend wie welke bevoegdheid heeft bij SMR’s: rijk, provincie of gemeente. De wethouder wil niet op vooruit lopen of daar een politiek standpunt over innemen.”
Conclusie
Het beeld dat naar voren komt is dat de gemeente achter de schermen werkt aan de duurzaamheidsopgaven. Daar horen windturbines in ieder geval niet bij. De gemeente volgt de ontwikkelingen tussen initiatiefnemers, belanghebbenden, omwonenden en de provincie.
Zij zal echter geen actieve rol gaan vervullen de komende maanden. Die zal de provincie moeten gaan vervullen. Het zal windstil blijven in het gemeentehuis. In het buitengebied zal de wind echter flink gaat aantrekken door de tegenstellingen als de plannen concreter worden.
