Volg samen met mij de route van razernij van het brein naar de spieren en ontdek hoe je kunt voorkomen dat je door het lint gaat.
Ik pak even een herkenbare situatie. Je komt moe thuis van werk en ziet meteen de rommel in huis. Voor de zoveelste keer moet je om het speelgoed slalommen. En op het aanrecht staat het nog de vuile vaat, al was er beloofd de afwas te doen.
Op dat moment geven 90 miljoen gezichtscellen achter in het oog signalen af door de hersenen naar het achterste deel van de hersenschors. Elektrische impulsen schieten kriskras door je hoofd. De signalen belanden onder andere in de hippocampus, een belangrijk hersengebied die rond je 25ste ontwikkeld is (blijft daarna nog steeds veranderen en verbeteren).
De hippocampus staat bekend om zijn rol in het vormgeven van nieuwe herinneringen en speelt een belangrijke rol in het verwerken van informatie. Het zit diep in het brein. Hier worden de indrukken bewaard van het geheugen, terwijl oude herinneringen die her en der in de hersenen zijn opgeslagen, als puzzelstukjes in elkaar worden gepast. De puzzel bepaalt hoe je gaat reageren.
Het is nog maar een halve seconde geleden dat je de rommel waarnam en de elektrische impulsen zijn aanbeland in de amygdala en de prefrontale cortex. Amygdala is een gevoelscentrum die nieuwe indrukken vermengt met herinneringen van vroegere gevoelsexplosies. Buiten je bewustzijn om jut de amygdala de boel op in je hersenen en die bereiden zich voor om een opruiend bericht door te sturen naar elk vezel van je lichaam.
Gelukkig geeft ons verstand zich niet gauw gewonnen, want vlak achter je voorhoofd zit je prefrontale cortex. Die helpt je beoordelen of de woede wel zin heeft. Hij analyseert de oorzaken van het probleem en probeert ook de gevolgen van je handelingen in kaart te brengen.
Alle herinneringen van je eerder frustraties gooien natuurlijk olie op het vuur van de amygdala, het verstand wordt behoorlijk uitgedaagd. De razernij krijgt de overhand in de hersenen en de amygdala ziet zijn kans om allemaal signalen door het ruggenmerg naar alle delen van het lichaam te sturen.
De bijnieren (die boven op de nieren zitten) zijn het distributiecentrum van de boosheid. De bijnieren activeren, door de impulsen van de amygdala en beginnen meteen adrenaline in het bloed te pompen. De adrenaline versterkt alle signalen die binnenkomen in je bloedvaten en je zweetklieren produceren ineens meer vocht.
De spieren rond je bloedvaten herverdelen het bloed in je lichaam en je hartritme schroeft de frequentie op.
Je longen zuigen meer zuurstof naar binnen dan normaal en alle spieren worden in staat van paraatheid gebracht. De levercellen gebruiken hun suikeropslag en voorzien zo het bloed van extra energie. Alles bij elkaar met maar één doel, jouw voorzien van maximaal energie om helemaal los te gaan.
Die voedgolf aan energie, elke spiervezel in je lichaam die suiker en zuurstof uit het bloed opzuigen komen samen, de biologische brandstof worden vervoerd naar de mitochondriën die met een aantal chemische reacties de energie overdragen op de stof ATP.
Met die stof kunnen twee soorten eiwitstrengen die langs elke cel lopen elkaar vastgrijpen en de uiteinden van de cel naar elkaar toetrekken. Zo worden alle cellen wat korter, waardoor de spier zich samentrekt. Je hele lichaam is gevechtsklaar voor de uitbarsting.
De aanblik van de rommel werkt als een rode lap op een stier, maar de prefrontale cortex kan de signalen van de amygdala nog blokkeren, zodat de woede wegebt.
Het verstand heeft gewonnen!
Prachtig hoeveel er kan gebeuren in 2 seconden.
Wist je dat het helpt om boos te worden als je bang ben? Boze mensen zijn bereid meer risico’s te nemen en zijn optimistischer over de uitkomst van de situatie.
Bron: Een uitbarsting is altijd maar 2 seconden ver, Wetenschap in beeld 5-2024
